Fortel meg pappa, er du stolt av den eg er i dag?

Fleire barn av førstegangsinnvandrarer føler seg forplikta til å leve eit liv basert på foreldra sin visjon, mener Jeswanthiny P. Mayooran, som er konstituert overlege i psykiatri ved Stavanger Universitetssykehus.

Vi må bygge bru mellom første- og andregenerasjonsinnvandrarar.

Dette er et debattinnlegg. Eventuelle meninger i teksten står for skribentens regning. Hvis du ønsker å delta i debatten, kan du lese hvordan her.

Skam. Eit ord som prega store delar av barndomen min.

Født i Noreg, men med ein hudfarge som tilseier noko anna. Raudt pass med norsk statsborgarskap som bevis, men med røter og kultur som motstrider dette.

Vi snakkar om identitet. Men kva når denne identiteten skaper distanse og konfliktar i ein sjølv?

Frå skam til takknemlegheit

Tenåringar flest jobbar sterkt for å «passe inn». Alle har si historie å fortelje. Men for meg var det mykje skam som prega desse åra. Skam knytt til min bakgrunn, mine foreldre, mitt namn.

Eg kan framleis hugse kor sårt det var å ha med meg venner heim.

«Indisk mat er jo kjempegodt», tenkjer folk flest i dag. Men den gongen då, var det eit heilt anna kapittel vi pusta i. Det einaste tankane mine kunne spinne rundt i, var tanken på at pappa gjekk med «skjørt», eit tradisjonelt antrekk som heiter «saram». Sette du foten din innom dørstokken vår, ja, då var det lukta av curry.

Ettersom eg har vakse opp, er det mykje eg ser med heilt andre briller.

Skam. Eit ord som prega store delar av barndomen min.

Ordet skam har endra seg til takknemlegheit.

Ja, for utan tvil er det mykje eg har fått til i Noreg. Men dette er ikkje gjeven for mange av dei som kjem inn til noko framandt, eller som kjenner på ein identitetsstrid i seg.

Å ha ein fot i kvar båt, på eit hav full av bølgjer. Det er hardt. Så saman med takknemlegheit har tyngda av empati og forståing blitt forsterka.

Foreldra sin visjon og livsprosjekt

«Kva vil du bli når du blir stor? Lege, tannlege?»

Klassisk spørsmål frå asiatiske foreldre. Mine foreldre var ikkje eit stort unntak. Ein femmar var ikkje godt nok på vidaregåande skule, og der var alltid ein mogelegheit til forbetring i karrierelivet.

Bitterheit og følelsen av ikkje å vere tilstrekkeleg nok har dukka opp fleire gongar gjennom åra. Men i dag ser eg at mykje av det dei ville tilby for barna sine, var basert på eigne erfaringar.

Vi har det godt her, men det er mykje vi strever med også

Bagasje, traume, ønske om at barna skal få eit liv dei berre kunne drøyme om.

Ja, eg forstår dette i dag. Det er enkelt å la bitterheita spire i ein, men om eg hadde agert på nokon betre måte i ein slik situasjon? Umogeleg å seie.

Samtidig er det ingen undervurdering å seie at fleire andregenerasjonsinnvandrarar føler seg forplikta til å leve eit liv basert på foreldra sin visjon. Det kan vere svært skamfullt å «mislykkas» med eit slikt livsprosjekt i min kultur.

Gjensidig empati viktig

At eg blei lege, var utan tvil eit stort moment for mine foreldre. Utenkeleg å kunne utføre dette i heimlandet deira. Men stoltheita varte kanskje i nokon veker, inntil eg bestemte meg for å bli psykiater. «Er det ordentleg lege, da?» kan eg hugse pappa spør.

Så fortel meg pappa, er du stolt av den eg er i dag?

Som barn til førstegenerasjonsinnvandrarar har eg modna synet mitt på mykje av det som har skapt skam gjennom oppveksta mi.

Forståing for korleis våre foreldre har hatt det, er svært viktig som ein generasjon som har vore heldige. Vi fekk sjansen til å utvikle ein annan framtid enn det vi kanskje ville hatt om foreldra våre ikkje valte å flykte frå sin kjære heim.

Samtidig tenkjer eg det er viktig at foreldre har ein gjensidig empati ovanfor dei kulturelle krasja og identitetsvanskane mange barn går gjennom. Vi har det godt her, men det er mykje vi strever med også.